BEDESTEN

Üsküp Saat Kulesi, 1556/1573 yılları arasında, Osmanlı İmparatorluğu’nda yapılan ilk saat kulesi olma özelliğini taşıyor. Tarihi Sultan Murat camiinin yanında bulunan ve Üsküp’ün simgelerinden olan saat kulesi yüksekçe bir tepede bulunuyor.

Fransa asıllı seyyah Filip Difren, 1573 yılında ziyaret ettiği Üsküp'le alakalı vermiş olduğu bilgiye dayanarak, Üsküp saat kulesinin Osmanlı toprakları içerisinde birinci saat kulesi ünvanına sahip olduğunu ve Saat kulenin saatinin ve saatçısının Osmanlı hakimiyeti altına giren Siget şehrinden getirildiğini söylüyor.

Balkanların en eski ve en yüksek saat kulelerinden biri olan kulenin bahçesinde Osmanlı döneminde inşa edilen ilk camilerden biri olan Sultan Murat Camii bulunmaktadır.

Avusturyalı General Pikolomini tarafından 1689 yılında ateşe verilen kule 1963 yılındaki depremde de büyük zarar görmüş. 2009 yılında restorasyonu yapılarak eski görünümüne kavuşturulmuş.

Muğla il merkezinde bulunan saat kulesini, giriş kapısı ve yanındaki çeşme kitabesinden öğrenildiğine göre, Muğla Belediyesi ilk başkanı Hacı Süleyman Ağa 1885 yılında yaptırmıştır. Mimarı Konstantin oğlu Filvari’dir. Kitabeyi de Muğla Rüştiyesi hocalarından ve Şahidi Mevlevihanesi Neyzeni Dede İsmail Hakkı Efendi yazmıştır.

Kitabe:

Sahibül hayr Hacı Süleyman Efendi

Yine deryayı itâsını ikân eyledi zuhur

Bahusus aktar-ı eshar vaktini ilân için

Bu mahalle bir muvakkithane yaptı bi kusur

Beldemizde misli nâmesbuk kebir çan saati

Avrupadan celb edince herkese verdi süru

Kalmadı hiç ihtiyaç cep saati taşımaya

Aksi avaz ile alem vakti etti şuur

Hem ziya şevkiyle buldu mücevher tarihi

Geldi meydana muvakkithane bi evsa-ı vufur

Harerehu İsmail Hakkı 1301 fi Şaban.

Saat Kulesi, kesme taş ve tuğladan, kare planlı ve beş katlı olup, aşağıdan yukarıya doğru küçülmektedir. Kulenin alt katı muvakkithane olarak kullanılmıştır. Üçüncü, dördüncü ve beşinci katlarının köşeleri dışarıya doğru pahlı olup, her katta biraz daha küçülmektedir. Dördüncü katın üzerine sonraki yıllarda yapıya uyum sağlamayan uzun bir bölüm eklenmiştir. Yuvarlak saat kadranı da bu son kata konulmuştur.

Saat Kulesinin her katının cephelerine sivri ve yuvarlak kemerler yerleştirilmiştir. Bu pencerelerden muvakkithane pencereleri diğerlerine göre çok daha büyüktür. Saat Kulesinin yanında ve ona bitişik olarak Hacı Süleyman Efendi tarafından bir çeşme eklenmiştir.

ÇANKIRI SAAT KULESİ 

Çankırı şehir merkezi yakınında bulunan saat kulesi Dikiciler Arastasında iken 1948 yılında Belediye Başkanı Halim Bayram tarafından bugünkü yerine kesme köfeki taşından yeniden yaptırılmıştır.

Oldukça yüksek bir platform üzerindeki saat kulesinin yüksekliği 15 m.dir. Kule kare planlı, dikdörtgen gövdeli olup üzerinde, saat kadranlarının altında bir balkonu bulunmaktadır. Dışı Bağdadî sıva, içi ahşap arası dolgu olarak inşa edilmiş, kule üzeri saç kaplı basık bir kubbe ile örtülmüştür.

Kulenin üzerinde dört yöne bakan yuvarlak kadranlı birer saat bulunmaktadır. Bu saatler İsviçre’de yapılmış, XIX. yüzyılın ortalarında, büyük ihtimalle 1860 veya 1866 yıllarında Belediye Başkanı Hacı Efe zamanında Sultan II. Abdülhamit tarafından Çankırı’ya gönderilmiştir. Saat kadranları üzerinde çan sesinin daha iyi duyulabilmesi için yuvarlak açıklıklar vardır. 24 saatte bir kurulur ve zincirlidir. Ayrıca çanın iki tokmağı 16 kg. ağırlığındadır. Yarım ve tam saatlerde çalmaktadır. 

1908 yılında Şakir usta tarafından yapılmıştır. Şehrin orta yerinde kurulmuş, kare pirizma şeklinde uzun bir kuledir. Enine silmelerle altı kata bölünen kulenin üst kısmı şerefe gibi bir terasla çevrilidir. En üst kısımda çan şeklinde bir külah vardır. Saat çanı 250 kg. ağırlığında olup, her yarım ve tam saatte isabetli olarak vurur. Kuleye çıkış kuzeyden, yuvarlak kemerli kapıdan olur. Şerefeli kısmın altında üç kat aşağı doğru her katta küçük yuvarlak kemerli bir pencere bulunur.