BEDESTEN

Dünya Tarihinde Kültürler Arası Ticaret

Philip D. Curtin

Çeviren: Şaban Bıyıklı

Küre Yayınları;

İstanbul, 2008, 1. baskı, 16 x 24 cm., 354 sayfa, Türkçe, Karton Kapak.

ISBN No: 9789756614556

 "Tarihle ilgili kitapların çoğu, zaman, mekan ve konu gibi bildik kategoriler altında sınıflandırılabilir. Bu çalışma ise biraz alışılmışın dışındadır; çünkü her şeyden önce, sosyal bilimlerin tanınmış disiplinleri arasında belirsiz bir yerde durmaktadır. Bu noktada tarihsel iktisadi antropoloji etiketi, bu eseri nitelendirmeye diğerleri kadar uygundur. Yine de söz konusu bu üç disiplin arasında öncelikli olan tarihtir. Çalışma aynı zamanda küçük fakat gelişen bir alan olan karşılaştırmalı dünya tarihi kapsamına girmektedir. 'Karşılaştırmalı' denmesinin sebebi, çalışmada kültürler arası ticaretle ilgili belli olguların soyutlanarak aralarındaki benzerlik ve farklılıkların araştırılmasıdır.

Balkanlarda Osmanlı Mirası Ve Ulusçuluk

Kemal H. Karpat

Balkan toplumlarının geçmiş, bugün ve geleceği arasındaki sürekliliği vurgulayan Balkanlarda Osmanlı Mirası ve Ulusçuluk, Osmanlı İmparatorluğunun ardından Balkanlarda ortaya çıkan siyasal, toplumsal ve ekonomik yapıların tarihidir. Kemal H. Karpat, on sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıl Balkan tarihinin Osmanlı tarihinden ayrı düşünülemeyeceğini savunarak; Balkanlardaki siyasal yeniden yapılanma ve kurumsal dönüşüm üzerindeki Osmanlı etkilerini sergileyen özgün bir eser olarak koymaktadır.

Balkan ulusçu yazınının iddialarının aksine, Osmanlı İmparatorluğunun Balkan toplumlarının uluslaşma süreçleri üzerindeki yapıcı etkileri bu eserin ana temasını oluşturmaktadır. Osmanlı toplumsal örgütlenmesi ile Balkan toplumlarının din ve milliyet anlayışları arasındaki ilişkileri sorgulayan bu eser, Balkanların ulusal kökenlerinin Osmanlı tarihinde aramaktadır. Bulgar, Sırp, Yunan, Makedon, Rumen, Gagavuz ve Bosna-Herseklilerin ulusal tarihlerinin ve tarihyazını anlayışlarının gelişimi ve değişimi bütüncül bir Osmanlı tarihi çerçevesinde incelenmektedir.

"HANLAR VE ANADOLU KERVAN YOLLARI"

Prof. Dr. Orhan Cezmi Tuncer

Küçük Asya, tarih boyu Asya’yı Avrupa’ya bağlayan bir ana yoldur.

Tarihte yollar ve konaklama yapıları devletin egemenliğinin birer aracı olarak kullanılıyor. Anadolu’da kervansaraylar ve kervan yolları devletin himayesinde gelişmiştir. Ticaret, güvenlik, ulaşım, istihbarat ve yönetim için jeostratejik öneme sahip olmuşlardır. Bu konaklama yapıları ve tarihi yollar hakkında son zamanlarda ilgi artmıştır.

Konuyla ilgili ilk dikkate değer çalışma M. Kemal Özergin’in 1959 yılında Anadolu Selçukluları Çağı’nda Anadolu Yolları adıyla yaptığı doktora tezidir. Ayrıca Özergin’in Tarih Dergisi’nde 1965 yılında yayınladığı “Anadolu’da Selçuklu Kervansarayları” başlıklı makalesi bu konuda rehber niteliğindedir.

Kültür ve Turizm Bakanlığının Prof. Dr. Hakkı Acun editörlüğünde hazırlattığı, ‘Anadolu Selçuklu Dönemi Kervansarayları’ adlı eserde (2007) Anadolu’daki Selçuklu kervansarayları tüm yönleriyle ele alınmaya çalışılmıştır. Kitap 26 bilim adamının katkısıyla, tipolojilerine ve önemlerine göre seçilmiş 23 kervansarayın hikâyesini kapsamaktadır. Kervansaray seçiminde yol güzergâhları dikkate alınmakla birlikte eserin odaklandığı konu yollar değil, eserlerdir.

Kervansaray yollarını doğrudan inceleyen eseri, Prof. Dr. Orhan Cezmi Tuncer, yılların birikimi ile ‘Anadolu Kervan Yolları’ adıyla 2007 yılında yayınlamıştır. Tuncer, yollar konusunda şimdiye kadar yapılan çalışmaları incelemenin yanı sıra, kendi çabasıyla elde ettiği bilgileri ortaya koymuştur. Dolayısıyla Anadolu’da kervansaray ve hanları birbirine bağlayan yollar hakkında ilk defa etraflı bir eser ortaya çıkmıştır.

Britain and the Islamic World 1558-1713, By Gerald Maclean & Nabil Matar

Reviewed by Barnaby Rogerson

This is a book centred on the enterprise of five generations of British seamen and merchant-venturers exploring the Islamic East. It is a well-known story of British achievement but, instead of staying within the stately mansion of this progression towards glory and empire, the two authors keep throwing open the windows to offer us fresh insights, new horizons of inquiry, as well as skipping out through a back door to give us a witheringly close examination of the fabric. This is an uplifting, intriguing and inquiring survey, which leaves the reader grateful for the breadth and depth of their scrutiny. 

 The first wall of misconception to come tumbling down is the notion of Islam existing as a coherent subject of inquiry. The British did not, for better or for worse, engage themselves with either recognising or confronting an adversarial civilisation. Instead, they divided the East into distinct regions, which each had its own temper – not to mention a British trading company. So that for centuries, any inquiry into the truths of Islam took a very fifth place to inquiry into the balance of trade with Barbary (Morocco and the regencies of Algiers, Tunis and Tripoli), the Levant (Ottoman Istanbul, Izmir and Aleppo), Sophy (Persia) and the Indian trading stations of Calicut, Bombay, Madras and Calcutta. 

The second wall to fall is the conception that Britain was interested in scientific exploration and the pursuit of knowledge. Britain was an irrelevant offshore island. British merchants travelled the world purely as a means of acquiring wealth, and had to be adaptable, compliant and patient if they were going to achieve this. In large part England remained a banana republic, or rather a wool monarchy, with but one product, cheap woven cloth, with which to dress her stall in the world marketplace. So instead of the Great and Good of British exploration, Maclean and Matar suggest we relabel the Needy and Greedy.